praat mee

jouw grote markt

welkom op jouw grote markt

De Grote Markt komt er de komende jaren heel anders uit te zien. Vanaf eind 2021 verdwijnen de bussen van de Grote Markt, waardoor er ruimte ontstaat om het plein een nieuwe invulling te geven, gericht op iedereen, van jong tot oud. Hét moment om de Grote Markt aan te pakken en opnieuw in te richten tot het hart van de binnenstad. Waar meer ruimte is voor voetgangers en waar het prettig is om te verblijven.

Op de afbeelding hierboven zie een impressie van de structuurschets voor de Grote Markt. In de structuurschets zijn de eerste plannen en ideeën voor de ‘nieuwe’ Grote Markt opgenomen. In dit filmpje kun je een toelichting bij deze eerste plannen bekijken. Het filmpje is ook met ondertiteling beschikbaar. Eind 2020 is de structuurschets uitgemond in het Programma van Eisen.

grote markt 360 graden

Aanpak Grote Markt

De herinrichting van de Grote Markt is opgedeeld in 4 fases: de start (fase 1), de uitwerking en het ontwerp (fase 2), de uitvoering (fase 3) en de oplevering (fase 4). In 2020 is gewerkt aan de eerste fase voor de herinrichting van de Grote Markt. Tijdens deze eerste fase is een overzicht gemaakt van de eisen waaraan het ontwerp van het plein moet voldoen. Dit gebeurde in samenspraak met de inwoners van de gemeente Groningen. Zo werden er onder andere diverse proeftuinen op de Grote Markt georganiseerd en kon iedereen meepraten op de praat mee-pagina. Alle reacties zijn verzameld in dit participatieverslag.

Op basis van deze reacties is het Programma van Eisen (PvE) nu voltooid en vastgesteld. Dit heeft als resultaat een PvE waarin ruimte voor voetgangers, verblijfskwaliteit, groen (bomen), water en zitplekken veel meer aandacht krijgen dan nu het geval is. Daarmee willen we ervoor zorgen dat het plein in de toekomst meer aantrekkingskracht krijgt om te verblijven. In 2021 wordt een concreet inrichtingsplan voor de Grote Markt gemaakt. Begin 2022 kan vervolgens de schop in de grond.

 

5 doelstellingen voor de Grote Markt 

Voor de herinrichting van de Grote Markt werken we met vijf doelstellingen. Zo zien we de Grote Markt als het centrale plein, het ontmoetingsplein, het levendige plein, het voetgangersplein en het klimaat-adaptieve plein. Het uiteindelijke ontwerp moet hiervan een goede vertaling zijn.

1/ Centrale plein

De Grote Markt moet weer hét centrale plein worden, het kloppende hart van de stad. Met behoud van het eigen karakter en rekening houdend met geschiedenis, heden en toekomst.

2/ Ontmoetingsplein

De nieuwe inrichting van de Grote Markt moet ervoor zorgen dat het plein toegankelijk is voor iedereen en waar het fijn is om elkaar te ontmoeten. Daarnaast moet het een plek worden waar het prettig is om te verblijven.

3/ Levendig plein

We willen meer levendigheid op de Grote Markt: een gezellig plein voor jong en oud waar genoeg te doen en te beleven is. De evenementen en andere activiteiten moeten hieraan bijdragen. De gebouwen om het plein hebben ook een belangrijke rol. We willen dat binnen en buiten (zoals terrassen) elkaar versterken.

4/ Voetgangersplein

We willen voetgangers en fietsers meer ruimte geven in de binnenstad. De Grote Markt wordt vanuit dit gezichtspunt ontworpen.

5/ Klimaat-adaptief plein

Het effect van de klimaatverandering is ook in de stad zichtbaar. Daarom maken we een klimaat-adaptief ontwerp voor de Grote Markt: met groen en water.

Op vrijdagavond 6 november 2020 ging een aantal deskundigen met elkaar in gesprek over de plannen voor de Grote Markt tijdens de online talkshow Let’s Grote Markt. Achtereenvolgens werd er gesproken over de geschiedenis, het heden en de toekomst van het plein. De deskundigen gaven vanuit verschillende perspectieven hun visie weer op de plannen voor de Grote Markt. Het publiek kon vanuit huis aan het gesprek deelnemen door vragen in te sturen via de chat. Deze vragen en bijbehorende antwoorden vind je hier.

Via de paarse knop hieronder kom je op een pagina waar je mee kunt praten over de eerste ideeën en schetsen voor de Grote Markt. Jouw reactie kan ons helpen bij de volgende fase: het maken van het inrichtingsplan. We horen dan ook graag jouw ideeën, opmerkingen en suggesties. Want wat betekent de Grote Markt voor jou? Hoe kunnen we de Grote Markt volgens jou nog leuker en gezelliger maken? En hoe fietsen we er straks het beste over heen? Laat het ons weten en praat mee!

planning

De herinrichting van de Grote Markt is niet iets wat zomaar van de ene op de andere dag plaatsvindt. Daar gaat een heel proces aan vooraf. Dit proces is opgedeeld in 4 fases.

  • Fase 1: De start: programma van eisen (2020)

    Tijdens deze fase formuleren we waaraan het ontwerp van het plein moet voldoen. Dit gaat over zaken als de indeling van de ruimte, de functie, het gebruik, het verkeer, groen, evenementen en bedrijvigheid. Naar verwachting neemt het college van B&W eind 2020 een besluit over het programma van eisen.

  • Fase 2: Uitwerken en ontwerpen (2021)

    In 2021 gaat dan een nog te kiezen architect een ontwerp maken aan de hand van het programma van eisen. Dit ontwerp geeft in meer detail aan hoe de toekomstige inrichting van de Grote Markt er uit ziet, passend bij de visie op de functie en gebruik. Er wordt een inrichtingsplan gemaakt met een concreet ontwerp die we delen met de stad. Hierover neemt de politiek uiteindelijk een besluit.

  • Fase 3: Uitvoering (2022)

    Als alle denkwerk is verricht, gesprekken en debatten zijn gevoerd en er besluitvorming heeft plaatsgevonden, kan de schop in de grond. De verwachting is dat dit op zijn vroegst vanaf eind 2021 kan. De bus rijdt dan een nieuwe route, het Forum, het hotel en Merckt zijn dan volop in bedrijf; het plein kan opnieuw worden ingericht.

  • Fase 4: Oplevering (2022-2023)

    Wanneer alles klaar is en in welke volgorde weten we nu nog niet precies. De omliggende straten zijn bijvoorbeeld ook van belang.

geschiedenis grote markt

Veelgestelde vragen

  • Eerst was er sprake van 5 miljoen, nu horen we 15 miljoen. Is het project drie keer zo duur geworden?

    Om de Grote Markt aan te pakken, verwacht het college ongeveer 15 miljoen euro te moeten investeren. Bij de start van het binnenstadsprogramma werd echter nog uitgegaan van ruim vijf miljoen. Om te begrijpen hoe het verschil tussen de 5 en 15 miljoen kan worden verklaard is het belangrijk om te kijken naar de start van het programma van de binnenstadsaanpak. Voorop stond toen het vergroten van de ruimte voor voetgangers en fietsers en het verhogen van de verblijfskwaliteit. Dat was dan ook de reden om de bussen in de binnenstad een andere route te laten rijden. Voor de Grote Markt betekende dit dat het asfalt op het plein zou kunnen worden vervangen door gele stenen. Dat zou zo’n 2 miljoen euro gaan kosten. Daarnaast was de gedachte om ook het gedeelte direct voor het Stadhuis aan te pakken en groen toe te voegen. Daarin zit de andere – ruim – 3 miljoen euro. Dit betrof dus een redelijk sobere en in de omvang beperkte aanpak van de Grote Markt.

    We gaan bij de herinrichting uit van een plein dat zo’n 20.000 m2 omvat. Daar horen ook de noordwand (ook adres Grote Markt), een deel van het Waagstraatcomplex en het gedeelte ten zuiden van het Stadhuis bij. Daarbij hebben we ons laten leiden door de historische context van de omvang van de Grote Markt en investeren we meer – en in een groter gebied – in het verhogen van de verblijfskwaliteit, met water, groen, zitjes, en speelaanleidingen.

    Dit is niet iets dat ons overkomt, en we niet hadden voorzien, maar de uitkomst van een bewuste reeks afwegingen. De keuze leggen we aan de raad voor, nu als PvE en later nog een keer als inrichtingsplan met een concreet ontwerp en kostenplaatje. We staan nu immers nog aan de vooravond van de aanpak.

    Het voorstel van het college, waarvan het PvE de weerslag vormt, is om de kans die het plein biedt met het verdwijnen van de bussen aan te pakken op een manier die recht doet aan verleden, heden en toekomst van het plein. We kijken daarbij naar de omvang van het plein en sluiten aan bij de historie om het de allure en positie terug te geven die het verdient. Het college is daarbij van mening dat dit een investering van 15 miljoen rechtvaardigt.

  • Wat is een structuurschets en wat is de status van deze kaart?

    Een structuurschets geeft de contouren van de nieuwe indeling van het plein in grove zin aan. Daardoor kunnen we een beeld krijgen van hoe het plein er

    ongeveer uit kan komen te zien, waar wat te vinden zal zijn en hoe verkeersstromen over het plein gaan. De schets is onderdeel van het Programma van Eisen,

    waarin we opschrijven waaraan het toekomstige ontwerp moet voldoen. Wat moet er in de toekomst op het plein mogelijk zijn, en wat is daarvoor nodig.

  • Waarom mogen we niet stemmen op een ontwerp?

    In de eerste plaats, we maken nu nog geen ontwerp, het gaat om een schets die de contouren voor het ontwerp aangeeft. We moeten bij de inrichting van de

    Grote Markt met veel factoren rekening houden. Eigenlijk is het te zien als een puzzel met vele stukjes die op elkaar moeten passen. We hebben in de aanloop

    naar de fase waarin we nu zitten al veel gesprekken gevoerd en zaken uitgezocht. Daarmee hebben we (denken we) een aardig beeld van wat mensen

    verwachten van de Grote Markt, wat er kan op het plein, wat noodzakelijk is en waar we rekening mee moeten houden (zoals de ondergrond). Dat zetten we nu

    om in een eerste beeld om daarover met iedereen het gesprek aan te gaan. Eerst als Programma van Eisen en later als ontwerp. Stap voor stap komen we zo tot

    een uiteindelijk inrichtingsplan.

  • Jullie hebben al een vrij gedetailleerde kaart gemaakt. Hoeveel inbreng is er nog mogelijk?

    We presenteren nu nadrukkelijk een schets. Het klopt dat er al veel op zijn plek lijkt te vallen. We denken ook dat dit een goed startpunt is om het ontwerp mee te

    maken. Maar het is nog wel een concept. De komende weken gaan we in gesprek met veel partijen om te zien of we hiermee inderdaad op de goede weg zijn, of

    dat aanpassingen noodzakelijk zijn. Eind dit jaar moet dit duidelijk zijn.

  • Is het besluit dat de bussen van de Grote Markt verdwijnen definitief? En hoe blijft de binnenstad bereikbaar voor bezoekers die slecht(er) ter been zijn?

    Ja, dit besluit is definitief. Over een paar jaar rijden er geen bussen meer over de Grote Markt.

    Wat betreft de bereikbaarheid van de binnenstad voor bezoekers die slecht(er) ter been zijn: we werken aan een bereikbare binnenstad en een Grote Markt voor

    iedereen. Door het verwijderen van de bushalte op de Grote Markt creëren we meer ruimte voor fietsers en voetgangers. Via fietsroutes en

    comfortabele looproutes blijft de Grote Markt goed bereikbaar. De inrichting van de straten en het plein wordt zoveel mogelijk gelijkvloers, zodat de

    bestrating aangenamer loopt en beter toegankelijk is voor bezoekers met een rolstoel of kinderwagen. Daarnaast willen we meer openbare zitmogelijkheden

    creëren, waardoor er meer plekken zijn om even te rusten. Ook is de binnenstad van Groningen straks per bus bereikbaar via drie centrumhaltes: aan de

    westzijde bij de Westerhaven, aan de oostzijde bij het Provinciehuis en Stadsschouwburg en aan de zuidzijde op het Gedempte Zuiderdiep. Er moet nog een

    besluit komen of en in welke vorm de Grote Markt wordt aangedaan met aanvullend openbaar vervoer (het pendelbusje). Voor gebruikers van WMO-vervoer is

    de gehele binnenstad en de Grote Markt bereikbaar.

  • Wat doen jullie om de toegankelijkheid te waarborgen?

    We hebben regelmatig met de werkgroep toegankelijkheid contact. We vinden dit een belangrijk thema voor het plein. We zien de comfortzone, door de randen

    langs het plein, als een belangrijk houvast voor het bepalen van de route door slechtzienden. Dat sluit aan bij hun eigen wens dit vlak bij de gevel te organiseren.

    Verder houden we uiteraard rekening met de noodzakelijke aanpassingen in het ontwerp om toegankelijkheid en inclusiviteit te waarborgen.

  • Kunnen in de toekomst alle evenementen op dezelfde wijze plaatsvinden op het plein als nu het geval is? Of gelden er in de toekomst meer beperkingen?

    Als we kijken naar het aantal vierkante meters dat we beschikbaar hebben in de nieuwe situatie zouden we in principe dezelfde omvang van evenementen

    kunnen huisvesten. Dat gaat om zo’n 2600 m2. Wel is het zo dat de totale beschikbare ruimte wat kleiner wordt door toevoeging van bomen, meubilair en water.

    Dat zal op het totale oppervlak zo’n 10% schelen. Daarnaast moeten we ook nog naar een aantal andere zaken kijken, zoals vluchtroutes, eisen die

    organisatoren stellen aan de inrichting van het plein in relatie tot ‘hun’ evenement, een alternatieve opstelling van de kermis, etc.

  • Waarom ook de noordwand?

    We willen kortgezegd dat het Stadhuis weer op het plein komt te staan, zoals dat in het verleden ook het geval was. We hebben nu de kans om het plein weer de

    statuur en ruimte terug te geven die het verdient. Daar hoort ook de Noordwand bij. Niet voor niets is het adres aan de Noordwand ook gewoon Grote Markt. In

    de beleving van de ruimte is dat echter verdwenen. Dat willen we herstellen.

  • Mogen fietsers alleen nog in de noord-zuidrichting over het plein?

    Nee, fietsers mogen zowel in noord-zuidrichting als in oost-westrichting over het plein. Alleen in de o-w-richting denken we dat het beter is als fietsers de Rode

    Weeshuisstraat en het Kwinkenplein route nemen. Op rustige momenten kan er ook in de oost-westrichting worden gefietst.

Ik heb een vraag

Heeft u een vraag over dit project, dan kunt u deze hieronder stellen. Wij zullen uw vraag zo spoedig mogelijk beantwoorden.