praat mee

jouw grote markt

welkom op jouw grote markt

Als de bussen eind 2021 van de Grote Markt verdwijnen, ontstaat er ruimte om het plein opnieuw in te richten. De nieuwe inrichting moet ervoor zorgen dat de Grote Markt aantrekkelijker wordt voor voetgangers. Wel blijft er ruimte voor fietsers in de vorm van twee noord-zuid routes over het plein. De ‘nieuwe’ Grote Markt moet een plek worden waar het fijn is om elkaar te ontmoeten en waar het prettig is om te verblijven. Met openbare – en commerciële zitmogelijkheden, speelelementen, water en groen.

In september 2021 is het concept-inrichtingsplan voor de Grote Markt door het college van B&W vrijgegeven. Sindsdien zijn er veel gesprekken gevoerd met inwoners en belanghebbenden en zijn in het ontwerp de puntjes op de i gezet. Nu ligt er een gedetailleerd plan dat enerzijds de karakteristieke grootsheid van het plein intact laat en anderzijds door toevoeging van tal van onderdelen het goed toegankelijke plein zeer aantrekkelijk maakt om er te verblijven. Op de afbeelding hierboven zie je een impressie van het inrichtingsplan voor de Grote Markt. Naar verwachting neemt de gemeenteraad eind dit jaar een besluit over het definitieve voorstel. Als het voorstel wordt goedgekeurd, start de herinrichting in het voorjaar van 2022. In de tweede helft van 2023 wordt de ‘nieuwe’ Grote Markt dan opgeleverd.

Lees hier het inrichtingsplan, bekijk hier het nieuwsbericht met alle impressies of blader hier door het boekje met een samenvatting van het plan.

Veel aandacht voor grote markt op let’s gro

Op 5, 6 en 7 november beleefde Groningen Let’s Gro, het jaarlijkse toekomstfestival van de stad. De locatie was het Forum Groningen. Prominent aanwezig waren de plannen voor de Grote Markt. Het publiek kon zich op de hoogste stellen van het definitieve ontwerp door middel van een expo met een grote maquette en diverse infopanelen. In een drukbezochte talkshow werd het plan uit de doeken gedaan door de ontwerpers van Vogt en de gemeente Groningen. De respons van het publiek was over de volle breedte zeer positief – met name de nieuwe bomen, de vele openbare zitplekken en de diverse speel- en waterelementen werden vrijwel zonder uitzondering met instemming begroet. In totaal hebben tijdens Let’s Gro 29.000 mensen het Forum bezocht.

Wil je de talkshow over de Grote Markt terugkijken? Klik dan hier
(N.b.: Binnenkort komt er ook een link naar de opname met ondertiteling beschikbaar)

grote markt in 360 graden

Bekijk de Grote Markt in 360 graden! Loop rond over het plein en klik op de verschillende informatiepunten om meer te weten te komen over de plannen voor de Grote Markt. Je kunt hier ook vragen stellen, de plannen bestuderen en diverse video’s bekijken.

Let op: de informatie in de virtuele ruimte is gebaseerd op informatie uit het concept-inrichtingsplan. Deze informatie wordt de komende tijd nog bijgewerkt. 

Het inrichingsplan

Op de ‘nieuwe’ Grote Markt wordt aan de oostzijde van het open plein een groep bomen geplaatst. Voor deze bomen denken we bijvoorbeeld aan een mix van gleditsia’s, robinia’s en honingbomen, wat afgezien van een mooie uitstraling ook de biodiversiteit ten goede komt. De bomengroep is een nieuwe verblijfsplek op het open, nu nog bijna volledig versteende plein. De plaatsing van de bomen komt tegemoet aan de duidelijk uitgesproken wens van velen voor meer groen. Ook is hier nadrukkelijk voor gekozen met het oog op de klimaatverandering en de daarmee gepaard gaande stijgende zomerse temperaturen. De bomengroep biedt verkoeling op warme dagen en is een belangrijke eigentijdse toevoeging die het plein vriendelijker en aantrekkelijker maakt. Naast de bomengroep komen er in aanvulling op de bestaande platanen ook nieuwe platanen aan de zuidzijde en noordwestzijde van het plein en komt er ook een mooie boom op het Waagplein.

Een overzichtelijke indeling
Naast bomen krijgen ook verschillende zit-, speel- en waterelementen een plek op het plein. Die zijn naast straatmeubilair, verlichting, afvalbakken en de horeca-terrassen geplaatst in een even logische als herkenbare zone langs de randen van de Grote Markt. De ruimte in het midden blijft daardoor leeg, waardoor het plein zijn eigen open karakter behoudt en er volop ruimte blijft voor de kermis en andere evenementen. Fietsers gaan straks via twee noord-zuidroutes over het centrale plein van Groningen. Het fietsparkeren organiseren we in de directe omgeving van de Grote Markt in de fietsparkeervoorzieningen onder het Forum en het Groot Handelshuis.De bestrating van de Grote Markt krijgt een overwegend beige-gelige kleur.

Het inrichtingsplan maakt aan de noordzijde ruimte voor een groepsopstelling van de standplaatsen, zoals de bloemen- en ijscokramen. Zij komen dus terug op het plein, maar moeten wel aan nieuwe eisen voldoen, zoals mobiliteit en een maximum omvang. Rondom het plein blijft er volop gelegenheid om op het terrras te zitten. Ook komen er veel meer openbare zitplekken.

Plattegrond van de heringerichte Grote Markt

 

Onderdelen van het inrichtingsplan

Groen

We gaan in deze tijd van klimaatverandering en hittestress fors in groen investeren. Er komt een groep van zo’n 25 bomen op het open plein, aan de oostzijde. Door de zo’n 4 meter hoog opgesnoeide stammen zorgen we voor optimaal doorzicht. Er ontstaat zo een aantrekkelijke nieuwe verblijfsplek. Het gaat om een mix van robinia’s, gleditsia’s en honingbomen (sophora japonica). Mooie bomen en bovendien goed voor de biodiversiteit.

Door de bomen bij elkaar te zetten, blijven de looproutes goed functioneren en de wanden en hoeken van het plein goed zichtbaar. In het midden van de bomengroep komt een zitelement in de vorm van de aloude windroos dat ook als podium dienst kan doen.

Bij de entrees van het plein aan de noordwest- en zuidzijde komen in totaal 7 nieuwe plataan-bomen. Op het Waagplein komt ook een mooie boom.

Zitten op het plein

In de zone rondom het open plein komt een mix van openbare en commerciële zitplekken. De meeste openbare zitplekken zijn ‘meubelstukken’ die duurzaam zijn gemaakt van natuursteen. Op veel plekken krijgen de zitelementen houten toevoegingen die extra comfort bieden. Ook zetten we aan de noordoostzijde bij de waterelementen een aantal houten zitbanken neer. Rondom sommige solitaire bomen plaatsen we ronde houten zitbanken.

We gaan de windroos in de boomgroep verhoogd aanleggen, zodat deze te gebruiken is als ontmoetings- en zitplek. Op het Waagplein komt aan de kant van het Stadhuis een mooie boom met een zit-/speelplek met water. Er blijft daar voldoende ruimte voor horeca-terrassen. Op het Waagplein komt aan de kant van het Stadhuis een mooie boom met een zit-/speelplek met water, als toevoeging op de bestaande horecaterrassen.

In het inrichtingsplan krijgen de terrassen van de horeca op de meeste plekken ongeveer dezelfde oppervlakte en locatie. Aan de uitstraling en vormgeving van de terrassen op de Grote Markt en het Waagplein worden nieuwe eisen gesteld.

Aan de zuidoostelijke kant van het plein krijgt het horeca-terrasgebied een meer vaste vorm en een flexibel deel grenzend aan het open middenplein, dat bij evenementen kan worden verwijderd en een meer ‘transparant’ en tijdelijk karakter heeft. Overigens zal ook het vaste deel -indien dat nodig is vanwege grote evenementen of veiligheid- moeten kunnen worden verwijderd.

Spelen

De nieuwe Grote Markt moet een verblijfsplek worden voor iedereen, van jong tot oud, van 1 tot 100. Afgezien van een wandeling of lekker zitten, is zo maar even lekker spelen een van de leidende principes voor de inrichting van het plein. Kinderen kunnen natuurlijk overal op de Grote Markt spelen, maar in combinatie met andere elementen, zoals zitten, groen en water, is er nét wat meer mogelijk.

Er zijn overal op het plein uitnodigingen tot spelen: de boomgroep met de windroos, het waterspel aan de noordzijde, meubels die uitnodigen tot zitten en spelen en de toevoeging van een waterelement op het nabijgelegen Waagplein.

Klauteren, kruipen, verstoppertje spelen, water spuiten, boomtikkertje, hinkelen, pootjebaden, schaatsen op de Grote Markt… het kan allemaal. Te midden van vriendjes en vriendinnetjes, ouders/verzorgers, opa’s en oma’s of studenten en toeristen.

Water

Aan de noordoost-kant komt een langwerpig waterelement. Dit bestaat uit verschillende onderdelen en is enigszins verdiept aangelegd. Een groot waterbekken (waar ook omheen kan worden gezeten) en even verderop een aantal kleinere speelplekken (met zitbanken er vlakbij). Kinderen

– van klein tot groot – kunnen er op warme dagen heerlijk mee spelen. Het hier en daar omhoog spuitende water biedt verkoeling. Er ontstaat zo een plek voor pootjebaden en ander klein zomers vertier.

In een (hele) koude winter zouden bovendien mogelijkheden kunnen ontstaan voor een ijsbaan, een aantrekkelijke functie die bij uitstek past in de Noord-Nederlandse schaatstraditie. De hoogteligging en het grote ver- harde oppervlak op en rondom de Grote Markt veroorzaakt bij hevige regenbuien kans op wateroverlast in de lager gelegen omgeving. In het inrichtingsplan staan maatregelen die de afvoer van regenwater kunnen vertragen of beperken. We kijken daarbij ook naar mogelijkheden om water af te laten vloeien richting de Diepenring, voor een deel in een bovengronds stroompje.

Het iets verdiepte waterbekken dient tijdens hevige regenval ook als tijdelijke opslag zodat het hemelwater gecontroleerd kan worden afgevoerd richting de Diepenring.

Er komen verspreid over het plein enkele watertappunten op de Grote Markt.

Fietsen

In het inrichtingsplan is de Grote Markt vormgegeven als een voetgangers- plein met ruimte voor fietsverkeer. Fietsers blijven vanzelfsprekend welkom op het plein, maar ze zijn er wel te gast.

Er komen twee noord-zuid-fietsroutes waardoor de fietsdruk over het plein wordt verdeeld. Bij grote evenementen zal de route voor het Stadhuis worden afgesloten. De routes kunnen in twee richtingen worden gefietst.

De oost-west-fietsroute verloopt via Vismarkt-Guldenstraat-Oude Boteringestraat-Rodeweeshuisstraat-Kwinkenplein-Sint Jansstraat en niet langer over het plein. De noordzijde van de Grote Markt kan op die manier een aantrekkelijk verblijfsgebied worden, al mogen er op stille momenten fietsers blijven passeren.

Met behulp van belijning en variatie in materiaal en bestrating, wordt de fietser de juiste kant opgestuurd. De plaatsing van ruimtelijke objecten, zoals de bomengroep, straatmeubilair en de horecaterrassen, helpt om de fietser te geleiden over het plein. Veiligheid voor iedereen staat bij alle ingrepen altijd voorop.

Rond de Grote Markt zijn twee grote fietsenstallingen: onder het Forum aan de Nieuwe Markt en – vanaf het voorjaar van 2022 – in de kelder van het Groot Handelshuis (de voormalige V&D) aan de noordzijde van het plein.

De 5 doelen voor de Grote Markt

Voor de herinrichting van de Grote Markt werken we met vijf doelstellingen. Zo zien we de Grote Markt als het centrale plein, het ontmoetingsplein, het levendige plein, het voetgangersplein en het klimaat-adaptieve plein.

1/ Het centrale plein
De Grote Markt moet weer hét centrale plein worden, het kloppende hart van de stad. Met behoud van eigen karakter en rekening houdend met geschiedenis, heden en toekomst. Zo krijgt het plein één nieuwe bestrating, van gevel tot gevel, die afwijkt van de gele steentjes die kenmerkend zijn voor de straten in de binnenstad. Daarnaast komt het Stadhuis weer óp het plein te staan en de Martinitoren áán het plein. Het middenplein blijft open, zodat spontaan gebruik en evenementen kunnen blijven plaatsvinden.

2/ Een ontmoetingsplein met verblijfskwaliteit
De nieuwe inrichting van de Grote Markt moet ervoor zorgen dat het plein toegankelijk is voor iedereen. Het moet een plek worden waar het fijn is om elkaar te ontmoeten en waar het prettig is om te verblijven. Er komen daarom verschillende nieuwe ontmoetingsplekken op het plein: bij de vele openbare zitgelegenheden, rond speel- en waterplekken, onder de bomen of op een terras.

3/ Een levendig plein
Op de Grote Markt komen verschillende functies samen, waaronder: zitten, spelen, ontmoeten, feesten, verblijven en passeren. Deze functies worden versterkt door de toevoeging van bomen, water, kunst, verlichting en speelaanleidingen. De functies die in de wanden aan het plein zitten, worden uitgenodigd meer met het plein te doen.

4/ Een voetgangersplein
Met het verdwijnen van de bus op de Grote Markt ontstaat de kans om het plein opnieuw in te richten voor de voetganger. Dit biedt kansen voor meer verblijfskwaliteit op het plein en een betere toegankelijkheid. Het plein wordt meer ingericht op verblijf en minder op doorgaand verkeer. Het nieuwe fietsparkeren wordt georganiseerd in faciliteiten in de omgeving

5/Een klimaat-adaptief plein
Het effect van de klimaatverandering is ook in de stad zichtbaar. Daarom maken we de Grote Markt klimaat-adaptief, zodat het plein klimaatverandering aan kan. Het concept-inrichtingsplan voegt grote bomen toe en waterelementen die voor verkoeling zorgen op het plein. Daarnaast zorgt ook de lichtkleurige bestrating voor minder opwarming op warme dagen.

planning

De herinrichting van de Grote Markt is niet iets wat zomaar van de ene op de andere dag plaatsvindt. Daar gaat een heel proces aan vooraf. Dit proces is opgedeeld in 4 fases.

  • Fase 1: De start: programma van eisen (2020)

    Tijdens deze fase formuleerden we waaraan het ontwerp van het plein moet voldoen. Dit ging over zaken als de indeling van de ruimte, de functie, het gebruik, het verkeer, groen, evenementen en bedrijvigheid. Het opstellen van het Programma van Eisen (PvE) gebeurde in samenspraak met de inwoners van de gemeente Groningen. Zo werden er onder andere diverse proeftuinen op de Grote Markt georganiseerd en kon iedereen meepraten op de website jouwgrotemarkt.groningen.nl. In december 2020 is het PvE door de gemeenteraad vastgesteld.

  • Fase 2: Uitwerken en ontwerpen (2021)

    Aan de hand van het PvE hebben we in de eerste helft van 2021 een concept-inrichtingsplan gemaakt. Dit deden we in nauwe samenwerking met landschaps¬architectenbureau Vogt LA en Bert Daan Landschap. Het plan geeft in meer detail aan hoe de toekomstige inrichting van de Grote Markt eruitziet, passend bij het toekomstige gebruik. Het najaar wordt gebruikt om het concept-inrichtingsplan te bespreken met inwoners en belanghebbenden en in het ontwerp de puntjes op de i te zetten. Het definitieve ontwerp wordt naar verwachting aan het eind van dit jaar (2021) aan de gemeenteraad voorgelegd.

  • Fase 3: Uitvoering (2022)

    Als alle denkwerk is verricht, gesprekken en debatten zijn gevoerd en er besluitvorming heeft plaatsgevonden, kan de schop in de grond. De verwachting is dat dit in de eerste helft van 2022 kan, als de bussen een nieuwe route rijden.

  • Fase 4: Oplevering (2023)

    Wanneer alles klaar is, weten we nu nog niet precies. Eventuele werkzaamheden in de omliggende straten zijn bijvoorbeeld ook van belang. We koersen op medio 2023. Dan is de Grote Markt klaar voor jou!

Impressies grote markt

Veelgestelde vragen

  • Hoe definitief is het concept-inrichtingsplan?

    Het concept-inrichtingsplan is wat het zegt. Een concept. De komende weken worden gebruikt om het concept-inrichtingsplan te bespreken met inwoners en belanghebbenden en om de puntjes op de i in het ontwerp te zetten. Het gaat dan bijvoorbeeld over onderwerpen als het water en de zitmeubels. Eind dit jaar neemt de gemeenteraad een besluit over het definitieve voorstel.

  • Kunnen inwoners en ondernemers over het concept-inrichtingsplan meepraten?

    Jazeker. Op de praat mee-pagina van deze website kunnen inwoners en ondernemers reageren op de vraag “Wat vind jij van het concept-inrichtingsplan?” Daarnaast voeren we de komende weken gesprekken met belanghebbenden. Ook kunnen bezoekers en ondernemers van 13 tot en met 27 september terecht op de Grote Markt zelf, waar panelen met een toelichting staan.

  • Vorig jaar konden inwoners via de website Jouw Grote Markt meepraten over de toekomst van de Grote Markt. Hoe komen deze reacties terug in het concept-inrichtingsplan?

    Uit de reacties bleek dat met name thema’s als water, groen (bomen) en niet-commercieel zitten heel belangrijk worden gevonden. Deze thema’s komen dan ook prominent in de huidige plannen terug.

  • Waarom een groep bomen en niet de rij bomen zoals die in het PvE stonden?

    We willen graag een plein dat ook onderscheidend is en een eigen karakter toont, zoals dat bij een stad als Groningen past. Met het ontwerp hebben we hier naar de mening van het college een goede invulling aan gegeven. Vanuit het perspectief van klimaatadaptatie en het tegengaan van hittestress in de zomer is deze bomengroep wat ons betreft bovendien in alle opzichten te prefereren boven toevoeging van hier en daar losstaande extra bomen.

  • Waarom komen de bomen aan de oostkant en niet bijv de noordwand?

    Dit heeft te maken met 1. de door iedereen gewenste blijvende zichtlijnen tussen Martinitoren en stadhuis, 2. met ontwerptechnische maatregelen (aan de noordzijde zitten veel meer kabels en leidingen) , waarbij we 3. het plein nieuwe allure willen geven, het verhogen van de aantrekkingskracht van de oostkant van het plein (ook qua zon) en het feit dat aan deze kant en met deze manier van bomen plaatsen relatief weinig archeologische verstoring plaatsvindt.

  • Gaan jullie de noordwand ook opknappen?

    Er zijn daar al hele goede en mooie ontwikkelingen. Kijk maar naar het Groot Handelshuis. In de openbare ruimte gaan we van deze plek op de Grote Markt ook veel meer een prettige verblijfsplek maken, met groen en meer gericht op de voetganger.

  • Wat voor soort bomen komen er op de Grote Markt?

    Daarover hebben we nog geen definitief besluit genomen. We kijken naar iepen, of platanen, maar een andere soort of combinaties daarvan is ook nog mogelijk. Dat werken we nog uit in goede samenspraak met ecologen.

  • Blijven evenementen als Eurosonic en Keiweek mogelijk op de Grote Markt?

    We hebben extern een adviesvraag uitgezet bij een bureau dat hierin is gespecialiseerd. Zij hebben een aantal aandachtspunten meegegeven, maar een groot evenement als Keiweek of Eurosonic zal ook in de toekomst mogelijk blijven.

  • Blijft het water het hele jaar op de Grote Markt?

    Dat werken we nog uit, maar dat zou kunnen. Het kan ook zijn, en dat is waarschijnlijk, dat we gaan variëren afhankelijk van de seizoenen. Ook bij evenementen zal de waterkraan tijdelijk worden dichtgedraaid.

  • Wat gebeurt er met de marktkramen?

    Dat pakken we op in het kader van de visie op het marktwezen. We gaan vooralsnog uit van 1 rij foodmarket aan de zuidzijde stadhuis. Op het open middenplein van de Grote Markt komen in de toekomst geen reguliere marktkramen meer, tenzij er een speciaal evenement is.

  • Mogen we in de toekomst overal op het plein fietsen?

    In principe is de fiets overal welkom op het plein, echter we gaan de fiets wel zo geleiden en sturen dat deze zich gaat concentreren op bepaalde routes.

  • Hoe gaan jullie het fietsparkeerprobleem oplossen?

    Er is een voorziening in het Forum en straks komt er een mooie voorziening bij onder de voormalige V&D. Daarmee hebben we veel capaciteit in de directe omgeving. Het voorstel is daarom ook om het parkeren van fietsen op die plekken op te lossen.

Ik heb een vraag

Heeft u een vraag over dit project, dan kunt u deze hieronder stellen. Wij zullen uw vraag zo spoedig mogelijk beantwoorden.